РЕК Битола е најголем емитувач на сулфур диоксид во регионот

РЕК Битола е најголем емитувач на сулфур диоксид во регионот

Според најновиот извештај од Бенквоч, две и пол години откако законодавството за контрола на емисиите од големи согорувачки капацитети стапи на сила преку Енергетската заедница, нашата земја е сè подалеку од исполнување на обврските. Емисиите на прашина од РЕК Битола и РЕК Осломеј во 2019 година остануваат слични како и минатите години, но емисиите на сулфур диксид се дуплирани во споредба со 2018 година.

Извештајот може да се преземе тука [ЛИНК]

Овогодинешниот извештај, кој е продолжение на ланскиот „Усогласи или затвори“, покажува дека термоелектраните на јаглен од Западниот Балкан продолжуваат да емитуваат неверојатно високи количина на загадувачи во воздухот – повеќекратно поголеми од дозволените со Националните планови за намалување на емисиите.

Вкупните емисии на сулфур диоксид во 2019 година од термоелектраните во Србија, Босна и Херцеговина, Косово и Северна Македонија остануваат шест пати над дозволеното, исто како и во 2018 година. Емисиите на прашина во регионот се незначително намалени и во моментов се 1,6 пати повисоки од дозволеното.

Но, покрај загрижувачките вести за целиот регион, извештајот искажува особена загриженост за ситуацијата со РЕК Битола. Емисиите на прашина повторно се 2,5 пати повисоки од дозволеното, но најголем проблем стануваат емисиите на сулфур диоксид од електраната – тие се дуплирани за само една година, од 52.823 тони во 2018 година во 105.431 тони во 2019 година. Со ова трите блока во комбинатот станаа инсталација со најголеми емисии на сулфур диоксид во регионот, а можеби и во Европа.

Националниот план за намалување на емисиите е механизам што овозможува големите капацитети постепено да ги намалуваат емисиите до 2027 година кога треба да се целосно усогласени со строгите гранични вредности од европското законодавство. Но, согласно развојот на настаните во енергетскиот сектор во државава, станува се помалку веројатно дека ќе видиме постројка за десулфуризација во Битола во периодот до 2027 година.

„Во меѓувреме приоритет е да се донесе Програмата за имплементација на стратегијата за развој на енергетиката со која ќе се избере зеленото сценарио како најисплатливо и забрзано ќе почне да се спроведува. Ова ќе овозможи во најкраток можен рок да се намалат работните часови на комбинатот и тој да се затвори во определениот рок, а со тоа и да се елимира проблемот со загадувањето што произлегува од него.“, изјави Давор Пехчевски, координатор за аерозагадување во Бенквоч и ко-автор на извештајот.

„Не смееме да дозволиме емисиите од РЕК Битола да останат на ова ниво во наредните години.“, продолжи Ана Чоловиќ Лешоска од Еко-свест, „Сулфур диоксидот е сериозна закана по човековото здравје и по животната средина. Предизвикува иритација на дишните патишта и во големи концентрации доведува до сериозни респираторни заболувања. Тој е исто така и главна причина за појава на кисели дождови што се погубни за нашите шуми и плодна земја.“ „РЕК Битола е најголем индивудуален загадувач, но истовремено и најголем индивидуален извор на стакленички гасови. Со забрзана транзиција кон обновливи извори на енергија нема само да го подобриме квалитетот на воздухот во битолскиот регион, туку ќе бидеме и многу блиску до намалување на емисиите на стакленички гасови. Дополнително енергетската транзиција отвара можности за одржлив економски развој на целиот регион.“, дополни за крај Елена Николовска од Еко-свест.

Став: Тринаесетто прасе или почесна улога? Колку секторот животна средина е приоритет во Македонија?

Став: Тринаесетто прасе или почесна улога? Колку секторот животна средина е приоритет во Македонија?

На почетокот, сакам да расчистам една работа- приоритетите за секторот животна средина не може да се приоритети на едно Министерство, од едноставна причина што овој сектор е интегрален дел од економијата, здравството, социјалата, земјоделството, водостопанството и шумарството, а секторите како енергетиката, градежништвото и транспортот директно влијаат на квалитетот на животната средина.

Оттука, приоритетите треба да се на една цела Влада. На секој поединечен Министер. Како ќе се постави новата Влада допрва ќе видиме. Дали повторно животна средина ќе биде „тринаесетото прасе“ или ќе добие почесно место во носењето на политиките?

А, зошто треба да биде така?

Затоа што секоја политика и одлука која влијае врз животната средина, е политика за нашето здравје. А носењето одлуки во прилог на заштитата на нашето здравје, за жал, не било приоритет на ниту една Влада во Македонија.

Кои се тие приоритетни политики?

Секоја политика што ќе придонесе кон заштита на нашето здравје, која ќе донесе благосостојба и подобрување на нашиот животен стандард е приоритетна политика. Место за популизам тука нема. Одлуките кои можеби се тешки и наидуваат на негодување од мнозинството, но носат помалку смртни случаи, почист воздух и поздрав живот се оние што треба да се донесат, имајќи го предвид нивното позитивно влијание и моќ да го трансформираат нашето општество.

Политиките со повеќе инвестиции кои на долг рок значат заштеди во здравствениот фонд се исто така добри политики. Бидејќи сакаме здрави и среќни граѓани.

На пример, зеленото сценарио од новата Енергетска стратегија можеби чини три пати повеќе од референтното сценарио (предвидува многу повеќе инвестиции во соларна енергија и затворање на рудници и термоелектрани на јаглен), но носи многу поголем пораст на БДП истовремено придонесувајќи кон почиста средина и подобар квалитет на живот како и заштеди во фондот за здравство.

Приоритетни сектори

За попрактичен приказ на обемното портфолио на секторот животна средина, ќе се послужам со табеларен приказ на приоритетните сектори.

Сектор Цел Надлежности Потребни законски интервенции Инвестиции
Квалитет на воздухот Намалување на штетните емисии од сите извори и категории и подобрување на човековото здравје Интерсекторска група за аерозагадување (ги вклучува сите релевантни Министерства), Општини. Закон за забрана на јаглен и цврсти горива во домаќинства Ревизија на закон за возила Нов закон за индустриски емисии Нова програма за намалување на емисии Инвестициски план за справување со аерозагадувањето Регулатива за енергетска ефикасност и фасади Нови општински планови за подобрување на квалитетот на воздухот Филтер и десулфуризатор на РЕК Битола Инфраструктура која поддржува пешачење и користење велосипед Инвестиции во јавен транспорт Субвенции за електрични возила Енергетска ефикасност за домаќинства и компании Проширување на мониторинг системот Промена на начин на греење во јавни објекти Промена на возен парк на институции и во јавен транспорт Инвестиции во одржливи обновливи извори на енергија Праведна транзиција и промена на економскиот модел во регионите зависни на јаглен Научно-истражувачка работа и иновација
Заштита на водите Обезбедување на чиста вода за пиење и наводнување и заштита на природните водни текови во земјата Министерство за животна средина и просторно планирање, Министерство за транспорт и врски, Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство, Министерство за труд и социјална политика План за категоризација на реките и езерата како заштитени зони каде не е дозволен инфраструктурен развој Просторен план на РМ Студии за валоризација (Охридско езеро) Планови за управување со површинските води
Законска рмка за еколошки проток и рибни патеки  
Заштита на изворите на вода за пиење Водоснабдувачка мрежа за населените места Колекторски системи за отпадни води и пречистителни станици Ревитализација на водни екосистеми Научно-истражувачка работа и иновација  
Заштита на природата Заштита на биодиверзитетот и спречување на негова загуба Министерство за животна средина и просторно планирање, Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство, Македонски Шуми, Јавни претпријатија национални паркови, Управители со заштитени подрачја Закон за ре-прогласување на НП Маврово Закон за прогласување на НП Шар Планина, Осогово, Јабланица, Јакупица и планови за управување на истите Ревизија на закон за ловство Ревизија на закон за шуми Акциски планови за заштита на видови Национални стратегии за заштита на видови (Балкански рис) Буџетско финансирање за Национални паркови Инвестиции во стимулација на алтернативен туризам во заштитени подрачја Мониторинг на видови (Обука, опрема и средства за ренџерски служби) Воспоставување на систем за одржливо управување со шумите и елиминирање на корупцијата и криминалот (инспекции, опрема, обуки, унапредување на шумски фонд) Управување со пасишта Научно-истражувачка работа  
Климатска акција Да го намалиме нашиот придонес кон глобалните емисии и да се прилагодиме кон климатските промени Министерство за животна средина и просторно планирање, Министерство за економија, Министерство за труд и социјална политика, Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство,Министерство за труд и социјална политика, Министерство за здравство Закон за климатска акција Стратегија за клима Национални планови за енергетика и клима Национален план за праведна транзиција Ревизија на NDCте со визија за нискојаглероден развој до 2050 Национална стратегија за прилагодување (адаптација Локални стратегии за прилагодување (адаптација) Инвестиции во земјоделството за прилагодување кон климатски промени Превенција од поплави и пожари (воспоставување на системи за превенција од ризици) Трансформација на урбани средини (градење на урбана отпорност со зеленило, адаптација  инфраструктура која стимулира намалување емисии) Инвестиции за генерирање на нови научни податоци Инвестиции за систем за рано предвидување и предупредување за екстремни временски услови

Како до реализација на овие приоритети?

Потребна е ревизија на начинот на кој што се финансираат интервенциите во секторот на животната средина. Во моментот, Министерството за финансии нема интерес да ги издвои сите приходи по основ еколошки такси кои влегуваат во централниот буџет бидејќи истите служат за „затворање на дупките“ во буџетот. Но, тоа не е одржливо. Пари за животна средина има, и истите доаѓаат од секој граѓанин на државата кој купува производи, користи гориво, алкохол, цигари и сл. бидејќи принципот „загадувачот плаќа“ го овозможува тоа.

Но, од сите овие средства, само оние именувани како еколошка такса за регистрација на возило завршуваат во буџетот на Министерството за животна средина и просторно планирање.

Доколку сите средства по основ еколошки давачки се соберат на едно место и наменат исклучиво за она и за што се наплаќаат, ќе можеме да формираме таканаречен Фонд за животна средина. Не само што средствата ќе се трошат наменски, туку и на транспарентен начин, овозможувајќи отчетност кон граѓаните за тоа каде всушност завршуваат нивните пари.

За да може ова да функционира, истовремено мора да се изврши одвојување на институциите по нивната функција. Министерството за животна средина и просторно планирање е институција која треба да ги креира политиките, но неопходно е формирање на Агенција за животна средина како тело кое на стручен начин ќе ги реализира политиките, проектите и програмите, ќе врши мониторинг, евалуација и ќе дава насоки за практични примени на законодавството. Формирањето на Агенцијата не само што ќе ја олесни реализацијата на сите проекти и примената на сите закони, тоа е и обврска која наскоро ќе произлезе од претпристапните преговори со Европската унија.

Дополнително на Агенцијата, стручни тела како на пример Завод за природа (кој беше претходно укинат) ќе бидат главните институции во спроведувањето на законските одредби и како такви, треба да бидат воспоставени и поддржани од новата Влада.

Хоризонтални прашања

Крајно време е, во ерата на вмреженост и поврзаност, да излеземе од праксата на одлучување без консултации со сите релевантни чинители. Министерствата мора да имаат систем на меѓусебна комуникација, интеракција, консултација и одлучување. Одлука на Министерството за труд и социјала поврзана со ранлива категорија на граѓани има корелација со животната средина, а таа има врска со здравството. За да одлучуваме основано, мораме да ги знаеме сите факти и состојби. Институциите треба да настапуваат здружено и со многу факти зад себе. Оттука, сметам дека е крајно време на науката да ѝ се даде простор да работи за целите на информираното одлучување. Истражувачките програми и проекти мора да бидат во центарот на секоја нова издржана политика. Само така може да донесеме иновација и трансформација во општеството, а со тоа и подобар и поздрав живот за сите.

Ана Чоловиќ Лешоска

Еко-свест

Став: Тринаесетто прасе или почесна улога? Колку секторот животна средина е приоритет во Македонија?

Eko-svest’s input to the EU Environment Partnership Programme for Accession (EPPA)

Input on the environmental challenges and participation in environmental decision making processes in Macedonia

Provided by Eko-svest Macedonia

05.02.2020

Challenges in the environmental sector

Air Pollution– Although the EU legislation has been almost fully transposed, implementation and enforcement are still not satisfactory, resulting in high pollution levels in the country. Funding remains an issue, and even though a special clean air fund was created in 2019, there is no integrated and synchronized way of tackling this problem. More capacities are needed to implement practical projects, monitor and evaluate and perform research in the area of air pollution and health impact.

Another challenge in the sector remains the IPPC permit for the Bitola Thermo power plant as the process has finally begun but it is questionable whether significant investments will be actually made if the Energy Strategy plans the closure of this installation by 2025 (depending on scenario). In either case (investment or not) the economy and human health are at stake.

Just transition as a way forward is a challenging new opportunity for the country both for Oslomej and Bitola regions. Economic feasibility study for the Kichevo region show far better economic development of the region without the thermos power plant. Even though initial discussions have started about the transformation of the region, no practical implementation (except the PV plant in Oslomej) and no long term strategies and plans are in place (in the case of Bitola, the discussion is not even started).

Climate action– Main challenge remains the finalization of the Climate Law and Strategy, and mainstreaming climate in all other strategies and plans on national and local level. Some efforts have been made in preparation of local action plans but little has been done in practical terms. Upcoming revisions of strategies and preparation of new legislation within other ministries do not take into consideration climate change mitigation and adaptation (with the exception of the new transport and energy strategies).

Nature protection– The conflict between infrastructure development and nature protection remains a challenge. In 2019, a tender procedure was launched for 22 hydropower project concessions and 11 of them were located in a protected area such as national park, Emerald site, future Natura2000 site). A major challenge is the proclamation of the NP Shar Planina due to an issued hydropower concession in the territory of the future national park.

The upcoming revisions and changes to legislation such as the hunting law and forest law needs to involve conservationists and nature protection authorities. The hunting law is being prepared without the consultation of wider stakeholders.

Other major challenges in the sector are the waste management (implementation seems to lag behind for decades), water management (improvements in the waste water treatment but not in the protection of drinking water and river basin protection), and the implementation of EIA/SEA Directive which needs to improve. In some cases, projects are being “salami-sliced: to avoid the full EIA procedure (Skopje- Blace highway). In other cases, such as the hydropower development, none of the projects were subject to EIA procedure, even the ones in protected areas. Funding for environment is again not delat with in a systemic way as environmental taxes end up in the central budget instead of a special Fund or Agency which would administer the funding, implement the projects and deal with operational matters in the sector.

Participation in environmental decision making

Positive practices

Energy Strategy

The preparation of the Energy Strategy involved a consultative panel of CSOs which were self-selected and self-organised in the process. They were able to review documents and provide inputs in key periods of the process. The collaboration was seen as beneficial by the Government. The public consultation process for the draft strategy was extended after the request by CSOs and two public hearings were held.

Note: Even though the process was constructive and included CSOs, informing the public should have been done better and fully following the principles of the Aarhus Convention.

Involvement of CSOs in governmental bodies

The Council for the cooperation with CSOs was established and the work was quite intensive in the first year with sessions almost every month. Although this is a governmental body which enables the authorities and CSOs to discuss jointly about the improvements in the cooperation and strengthening of the capacities of CSOs, it is still work in progress. Regretfully, as CSOs take this work seriously by attending regularly and preparing for the sessions, the Governmental institutions- members of the council do not seem to share the same motivation.

The intersectorial working group for air pollution is also a governmental body that involves the participation of CSOs. It allows the institutions and CSOs to interact on the plans around tackling air pollution levels in the country by exchange of views, presentation of data and drafting plans and programmes. In the past, the participation of CSOs was either not allowed or limited to participation but no interation. The new set up of this working group started in 2018.

Involvement of CSOs in working groups for drafting new legislation

Since 2012 the environmental CSOs have signed a memorandum of understanding with the Ministry of environment on the cooperation and communication practices and principles. According to this memorandum, the Ministry needs to contact the CSO structure and request the appointment of a CSO representative to a certain working group. This practice was sometimes functional and at other times less so. In the case of the Industrial Emissions Law and the Climate Law and Strategy, the CSOs were able to appoint their own representatives in the working groups.

Negative practices

Changes in legislation without stakeholder involvement and public consultation

This practice was evident in the case of the new changes to the Ambien air quality Law, which happened without the involvement and consultation of CSOs.

The package of Waste related legislation was prepared without the participation of CSOs in the working groups. A public hearing was organized but only after the reactions from CSOs.

Law on hunting is being prepared without environmental CSOs or the Ministry of environment involved in the working groups.

In the case of several EIA processes for coal mining projects (Oslomej, Bitola), national environmental CSOs were not invited, in some cases only the minutes of public hearings were published but not the invitation and announcements.

In the case of the Bitola IPPC permit, the period for comments was extended from 14 to 30 days, after reactions from CSOs, which is still too short for the massive documentation for the permit (500 pages).

For more information, please contact

ana@ekosvest.com.mk

Став: Тринаесетто прасе или почесна улога? Колку секторот животна средина е приоритет во Македонија?

Еко-свест со Концепт за водење на стратешки процес за намалување на аерозагадувањето

РЕЗИМЕ

За исклучително негативното влијание на аерозагадувањето врз здравјето на луѓето во РСМ особено во поголемите градови има валидна и јавно достапна статистика од која всушност и произлегува итната потреба од донесување и спроведување на соодветни политики, програми и планови со конкретни мерки и активности. Со цел да придонесе кон давање одговор на овој суштински предизвик, Еко-свест во периодот септември – ноември 2019 г. со финансиска поддршка на Министерството за животна средина го спроведе проектот  „Стратегија за долгорочно справување со аерозагадувањето“. Во рамките на овој проект од страна на домашни експерти беше подготвен предлог КОНЦЕПТ за водење на стратешки процес за намалување на аерозагадувањето.

Во подготовка на овој концепт тргнавме од премисата дека тековната политика и пристап за намалување на аерозагадувањето може да резултира со мерливи позитивни ефекти само ако се постигне широк КОНСЕНЗУС помеѓу сите чинители за една кредибилна стратешка рамка за водење ПРОЦЕС особено по однос на мобилизацијата на доволно финансиски и човечки ресурси и обезбедувањето заеднички, инклузивен и интегриран пристап. Направената анализа на постоечката состојба недвосмислено укажува дека успехот во борбата против аерозагадувањето е условен од ограничувањата поврзани со ресурсите кои се на располагање. Од таа причина во концептот констатираме дека нема да можеме позначајно да го намалиме аерозагадувањето доколку не ги намалиме СТРАТЕШКИТЕ ОГРАНИЧУВАЊА поврзани со начините и ресурсите.

Концептот констатира дека најголема причина за алармантните состојби со аерозагадувањето е ИНВЕСТИЦИСКИОТ ЗАОСТАТОК во директното адресирање на изворите на аерозагадување. За негово надминување концептот нуди три сценарија како комбинации на начини и ресурси. Притоа напоменуваме дека во услови на непостоење на прецизни проценки на неопходните инвестиции а во очекување износот на истите поблиску да се пресмета во новиот 5 – годишен Национален План за заштита на амбиентниот воздух (најрано во 2021 година преку ЕУ/ИПА проект), во моментов најблиска проценка на износ на инвестициски циклус фокусиран примарно на доведување на ПМ 10 и 2.5 цврстите честички во со закон утврдените граници би бил еквивалент на износот од приближно 300 мил. евра (3,2 % од остварениот БДП во 2018 година намален за инвестициите во соодветни мерки за периодот 2016 – 2019 г) како проценета штета врз здравјето на населението и поврзани трошоци во здравствениот систем, загубени животи а со тоа и загубени економски можности. Притоа, како сектори кои претставуваат инвестициски приоритет ги издвојуваме: јавниот превоз, проширувањето на постоечките мрежи и изградба на нови мрежи за централно греење, секундарната и терцијарна гасификација, енергетската ефикасност (започнувајќи од јавните објекти) како и продолжување со добро таргетирани и оправдани субвенции.

Концептот предлага мобилизирање и реализација на 300 мил. евра во период до 2028 г. како најреално сценарио. Ова сценарио подразбира:

  • Да се мобилизираат и инвестираат приближно 40 мил. евра годишно (удвоен износ по однос на базна 2020 г.) во првите 4 години и по 35 мил. евра во последните четири години;
  • Минимум една третина од овие средства да бидат заеми (околу 100 мил. евра) а максимум две третини инвестиции од буџетите на државата, Град Скопје и општините и грантови од донатори (пред сé преку ИПА и Инвестициска рамка за Западен Балкан – Western Balkans Investment Framework, Зелениот фонд за клима и билатерална поддршка);
  • Итно да се спроведат меѓу-секторски преговори (интерсекторска Работна Група, Подгрупа за животна средина при СЕП, Економски совет на Владата на РСМ и Влада на РСМ) кои треба да резултираат со ревидирање на Програмата за економски реформи (во консултација со Европската Комисија) и Фискалната Стратегија каде треба да се предвиди зголемен плафон за задолжување за МЖСПП и МЕ и евентуално МТВ за вкупно 50 мил. евра (нешто под 0.5% од БДП) за оваа намена за периодот до 2024 г. со претпоставка дека ќе биде остварен позначаен раст на БДП а со тоа и релаксирање на просторот за понатамошно задолжување за оваа намена (дополнителни 50 мил. евра). Бараниот промени по однос на плафоните за задолжување не се толку драматични како во сценарио со мобилизарање на овие ресурси до 2024 г., и претпоставка е дека полесно ќе се дојде до меѓуресорски КОНСЕНЗУС;
  • Сценариото сепак е со помал степен на прифатливост од страна на јавноста и вон-институционалните актери во споредба со сценариото овие средства да се мобилизираат и реализираат до 2024 г., но претпоставка е дека би станало прифатливо сценарио доколку е проследено со соодветно ниво на транспарентност и инклузивност бидејќи обезбедува сериозен одговор преку мобилизација на доволно ресурси и решавање на проблемот на среден рок;
  • Ова сценарио е и НАЈРЕАЛНО да се спроведе земајќи предвид дека со постоечкиот капацитет на институциите за подготовка на Инвестициски план со сета претходна документација започнувајќи со студии на економска оправданост како основа за понатамошна подготовка на изведбена техничка и финансиска документација, ќе им бидат потребни минимум две години. Тие две години подготовки ќе можат паралелно да бидат искористени за мобилизирање на квалитетни човечки ресурси и воспоставување цврсти облици на организација и ефикасна координација;
  • Ова сценарио ќе овозможи во период од најмногу две години да се подготви јавноста и да се спроведе на доследен начин инклузивен процес на измени и дополнувања на нормативната рамка со цел воведување на фискални инструменти со кои ќе се зголемат изворните приходи на општините за заштита на животната средина вклучувајќи спроведување на поефикасни мерки за намалување на аерозагадувањето.

Предуслов за спроведување на ова сценарио е да се подготват добро аргументирани и соодветно образложени инвестициски планови проследени со специфични проектни пакети и техничка и финансиска документација засновани на детални студии на економска оправданост кои е пожелно да се подготвуваат со финансиски средства и под директен надзор односно контрола на квалитет од страна на донаторите и меѓународните финансиски организации.

Избрани победниците на видео натпреварот „Кажи ни зошто јагленот ти смета“

Избрани победниците на видео натпреварот „Кажи ни зошто јагленот ти смета“

Би сакале да им заблагодариме на сите за покажаниот интерес за наградниот натпревар „Кажи ни зошто јагленот ти смета“. Известуваме дека жири комисијата составена од двајца претставници од Еко-свест со долгогодишно искуство во секторот енергетика и еден претставник од Europe Beyond Coal ги оценуваа видеата врз основа на критериумите креативност, оригиналност и релевантност на содржината на видеото и едногласно одлучија да ги доделат наградите по овој редослед:

1 место за видеото со наслов „Јаглен

2 место за видеото со наслов „Чернобил или Битола

3 место за видеото со наслов „Пиење кафе и музика

На тимовите и индивидуите кои ги изработија победничките видеа им беа доделени ваучери за велосипеди или електричен тротинет.

Честитаме и се надеваме дека овој натпревар е само почеток на дискусијата за ниско-јаглероден развој во Битола и околните општини.

Зелениот акциски план за граѓаните на Скопје затворен за мислења од граѓаните

Зелениот акциски план за градот Скопје кој во моментов е во фаза на изработка се работи зад затворени врати. Граѓанските организации активни во секторот животна средина, иако официјално побараа, не беа поканети на ниту една од работилниците. Носење на план од значење за квалитетот на живот на жителите на главниот град на нетранспарентен начин може повторно да значи погрешно потрошени пари без никакво подобрување.

Оваа година градот Скопје стана еден од 29 градови во светот кои добиваат поддршка од Европската банка за обнова и развој да изработат Зелен акциски план (Green City Action Plan) со цел да започнат со решавање на најитните еколошки проблеми. Овие зелени акциски планови би требало да се носат на транспарентен начин со учество на граѓанските организации и граѓаните уште од фазата на идентификација на проблемите, меѓутоа сите презентации и работилници кои досега се одржаа како дел од овој процес во Скопје беа само со покани, а граѓанските организации и граѓаните не беа поканети.

Во април годинава Еко-свест испрати барање за учество во процесот заедно со список на граѓански организации кои би можеле да придонесат во лоцирање на проблемите и изработката на зелениот акциски план, но никој не беше поканет на презентациите и работилниците.

Изработка на акциски план кој би требало да даде насока за справување со најгорливите еколошки проблеми на градот во наредните 15-20 години, без да ги прашате жителите врз кои истиот ќе има најмногу влијание и има моќ да им го промени животот на подобро или полошо е апсурдно и се коси со сите начела на едно современо демократско општество.“- вели Давор Пехчевски од Еко-свест.

Градот Скопје последниве 15 години е жртва на лоши и нетранспарентни политики на властите. Несоодветен и неплански урбанизам, проширување на улици на сметка на загрозување на безбедноста на велосипедисти и пешаци, речиси непостоечки систем за управување со отпадот и уништување на голем дел од зелените површини го сместија главниот град на врвот на листата на градови во светот со високо аерозагадување.

Станува збор за одлуки за квалитетот на живот на жителите на градот Скопје, нивното здравје и безбедноста на нивните домови и затоа се надеваме дека зелениот акциски план ќе се изработува на најтранспарентен начин и со вклученост на граѓанските организации и граѓаните на овој град. Во спротивно ќе сметаме дека властите не се грижат за здравјето на своите граѓани и повторно се обидуваат да заработат на сметка на нашето здравје.