Западен Балкан е еден од деловите на европскиот континент којшто е најпогоден од климатските промени. Постигнувањето на европската климатска неутралност до 2050-та година значи воспоставување промени со далекусежни ефекти низ целиот регион. Искуството на Европската унија во оваа област може да послужи како отскочна штица за Западен Балкан во напорите да се спротивстави на климатските промени, а истовремено намалувајќи го влијанието врз нејзиниот развој.
Зелената агенда за Западен Балкан претставува серија насоки кои меѓу другото го третираат прашањето за климатските промени, енергијата и транспортот. Кога станува збор за овие теми, на земјите од Западен Балкан им се препорачува да го усогласат своето законодавство со законодавството на Европската унија. Исто така, за овој регион потребно е да се подготви и имплементира долгорочна климатска адаптација, но и стратегии за зголемување на отпорноста, а притоа особено да се води грижи за заштита на инвестициите од негативните ефекти на климатските промени. Земјите од регионот генерално се охрабруваат да го истражат својот потенцијал за вклучување во Европската шема за тргување со емисиите на штетни гасови1, како и да инсистираат на поголема употреба на поздрави алтернативи за фосилните горива. Овие земји, исто така, треба да работат на пристапување кон Европскиот климатски пакт2 и да ги следат активностите преземени во рамките на истиот. Исто така, за овие земји, еден од приоритетите треба да биде и развојот на националните планови за енергија и клима. Покрај тоа, препорачливо е да се реновираат јавните и приватните згради во согласност со принципите на енергетската ефикасност, што наскоро би требало да биде поддржано од страна на ЕУ со вклучување на земјите од Западен Балкан во Европскиот бран на обнова3.
Кога станува збор за транспортот, Западниот Балкан се соочува со многу застарена инфраструктура, неразвиена транспортна мрежа поради недоволни инвестиции и лошо одржување, железница зависна од фосилни горива и сé уште во голема мера воопшто не-електрифицирана, дотрајана и неразвиена логистика. Зелената агенда силно препорачува најпрво реформирање на железничкиот сообраќај, со што ќе се дефинираат железничките коридори, како и стратегијата за зголемување на капацитетите. Препорачливо е да се применат техничките стандарди на Европската унија за сите форми на сообраќај со развој на поеколошки начини на транспорт. На земјите од регионот, исто така, им се препорачува да развијат и спроведат регионален акционен план за олеснување на транспортот, на којшто треба да работат заедно, особено во делот којшто се однесува на граничните премини. Покрај тоа, земјите треба да спроведат акционен план за безбедност на патиштата заедно со акциониот план за патишта, вклучувајќи го и нивното одржување, како и воведување и подобрување на интелигентни транспортни системи.
Поддржано од „GEAR – Green Economy for Advanced Region“ финансиран од Европската Унија во рамки на Програмата за поддршка на граѓанско општество и медиуми зa 2016-2017.
1 EU Emissions Trading System (EU ETS), https://ec.europa.eu/clima/policies/ets_en?cookies=disabled
2 European Climate Pact, https://ec.europa.eu/clima/policies/eu-climate-action/pact_en?cookies=disabled
3 A Renovation Wave for Europe, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1603122220757&uri=CELEX:52020DC0662&cookies=disabled
Најнови коментари