by Iskra Manojloska | Jun 10, 2026 | Објави, Природа
– Главни заклучоци и препораки –
Националната конференција за природа е организирана од Еко-свест, со поддршка од Фондацијата Еуронатур и Владата на Шведска, со цел да ги соедини граѓанските активисти и локални заедници како движечки сили на зашптитата на природата, како и да обезбеди учење, соработка и меѓусебна поддршка. Настанот е организиран како продолжание на минатогодишната Меѓународна конференција за природа, која се одржа во октомври 2026 година.
Конференцијата е оценета како одличен и инспиративен настан кој служи како клучна платформа за вмрежување на истомисленици во секторот за животна средина. Учесниците изразија високо задоволство од:
- Квалитетот на содржината: Темите беа актуелни, добро структурирани и со фокус на одржливиот развој.
- Панелистите: Изборот на говорници и нивните лични искуства оставија силен впечаток, особено во првите две сесии.
- Локалните примери: Посебно беа истакнати успешните приказни за одржливи бизниси кои успеваат да направат рамнотежа меѓу профитот и заштитата на природата.
Главни заклучоци од дискусиите
1. Улогата на локалниот отпор и активизмот
- Граѓанскиот притисок е клучен фактор за заштита: Самоиницијативните акции и колективниот отпор на локалните заедници (како во Жировница, Блатец и Иловица) се покажаа како најефикасен механизам за спречување на штетни инфраструктурни проекти.
- Профитот не смее да биде пред јавниот интерес: Клучна порака од активистите е дека економската добивка на поединци или корпорации не смее да се остварува преку трајно уништување на екосистемите и ресурсите за питка вода.
2. Институционални рамки и соработка
- Потреба од транспарентност и доследност: Институциите честопати водат нетранспарентни постапки и недоследно ги применуваат законите, што создава јаз помеѓу власта и потребите на граѓаните.
- Најава за нови законски решенија: Министерството за животна средина најави нов Закон за природата (април 2026) и стратегии за биодиверзитет и управување со отпад, признавајќи го граѓанскиот сектор како неопходен партнер во креирањето политики.
3. Одржливи економски модели (Зелен развој)
- Природата како деловен партнер: Успешните примери (ресторан „Кутмичевица“, „Гризли Иглуз“, „Кози, млеко, планина“) докажуваат дека локалниот бизнис базиран на еко-туризам и традиционално производство е долгорочно одржлив и профитабилен.
- Бизнисот како чувар на околината: Еколошките бизниси не само што носат профит, туку активно придонесуваат за чистење на депонии, превенција од пожари и зачувување на биодиверзитетот преку нивните секојдневни активности.
4. Експертски препораки за иднината
- Од стратегија кон имплементација: Најголем проблем останува слабата примена на постоечките стратегии; потребна е долгорочна визија наместо ад-хок решенија.
- Интегриран пристап: Локалниот развој мора да вклучува соработка меѓу сите чинители, јавни дебати при носење одлуки и конкретни инвестиции во одржлива инфраструктура, како што е подобрување на јавниот превоз за сите граѓани.
- Позитивни примери: Потреба е размена на позитивните практики и примери на локално ниво и поттикнување на локалните власти да применат иновативни одржливи решенија, особено во доменот на одржливиот транспорт и еко-туризмот. Како пример беше посочен концептот Смарт Охрид кој може да биде реализиран со цел заштита на идниот Споменик на природата- Охридско езеро, како и да биде пресликан во регионот, но и во други општини.
Како генерален заклучок од Меѓународната конференција за природа која се одржа во октомври 2025 година и Националната конференција за природа, одржана во април 2026 година е потребата од континуитет, односно, дека конференцијата треба да стане редовен настан и да се одржува најмалку еднаш годишно. Идните настани треба да овозможат и повеќе различни формати на работа (работа во групи и сл.) и да обезбедат доволно време за интеракција помеѓу учесниците.
by Iskra Manojloska | Jun 10, 2026 | Енергија, Настани, Објави
Скопската публика за првпат имаше можност да ја погледне монодрамата „Не денес“ од актерот Марјан Георгиевски, подготвена во соработка со Еко-свест.
Бесплатната изведба на монодрамата се одржа во Паблик рум, на 8 јуни во Скопје.
И покрај тоа што дејствието во монодрамата е тесно поврзано со Битола, и личните гледишта на актерот кој од таму потекнува, публиката во Скопје одлично ја доживеа пораката која оваа монодрама ја носи.
„Се гушиме и молчиме. Главните чинители се летаргични во пристапувањето кон прашањето што не засега сите, а ние едноставно ја прифаќаме нивната рамнодушност без побуна. Јагленот се согорува, јагленот е нашиот тивок убиец, Битола е еден од најзагадените градови во светот, а ние молчиме…Прифаќаме, по цена на живот, облеани со страв, молчиме поради изворот на приходи што ни го носи сулфур диоксидот што го дишеме, но не смееме вака да продолжиме – тоа им го должиме на следните генерации, нагласи Георгиевски.
Водејќи се од лични побуди за состојбата со воздухот во Битола, актерот нагласи дека неговата монодрама е длабока и освестувачка и оти неговата цел била секоја поединец да си ги преиспита постапките и да разбере дека сите ние носиме промени, дека всушност промената започнува од нас, занемарувајќи го постапувањето на другите.
by Iskra Manojloska | Jun 10, 2026 | Настани, Објави, Соопштенија
Центарот за истражување и информирање за животната средина „Еко-свест“ продолжува со својата успешна иницијатива за промоција на одржливи навики и кружна економија во заедницата. По одличниот одѕив на претходните три настани, претстојната сабота во просториите на Бистро Комедија ќе се одржи четвртото издание на „Еко трампа“ под слоганот „На ти го, дај ми го“.
Настанот има за цел да ја подигне јавната свест за прекумерниот конзумеризам и да понуди практично решение за намалување на отпадот преку повторна употреба на предмети.
Концептот на „Еко трампата“ е едноставен и отворен за сите заинтересирани граѓани. Секој посетител може да донесе до три добро зачувани предмети кои веќе не му се потребни, како што се облека, книги, модни додатоци, детски играчки или ситни функционални апарати. Замени за овие предмети, учесниците можат слободно да одберат нешто што им е потребно од изложените материјали донесени од другите присутни.
Од „Еко-свест“ потенцираат дека клучниот услов за учество е донесените предмети да бидат чисти, уредни и во целосно функционална состојба, со цел да се осигура квалитетот на размената. За да ја поддржат еколошката свест на граѓаните, организаторите во соработка со домаќините обезбедуваат бесплатно кафе за секој учесник кој ќе се вклучи во трампата.
Детали за настанот:
- Датум: Оваа сабота, 13 јуни
- Локација: Бистро Комедија, Скопје
- Време: 11:00 – 14 часот
Со овој настан, организаторите ја продолжуваат мисијата за градење заедница која се грижи за животната средина и активно придонесува кон намалување на еколошкиот отпечаток преку едноставни, секојдневни акции.
Ги покануваме медиумите да го проследат настанот и да дадат свој придонес во ширењето на зелените вредности.
by Iskra Manojloska | Jun 6, 2026 | Активно граѓанство, Настани, Објави
По повод Светскиот ден на животната средина, заедно со нашите прекрасни волонтери го одбележавме денот посветен на заштитата на природата и потсетивме дека секој од нас има улога во создавањето поздрава и поодржлива иднина.
Во Зоолошката градина – Скопје, преку конкретна акција и личен пример, на посетителите им покажавме како можеме да се грижиме за непосредното опкружување и зошто малите секојдневни навики се важни за зачувување на животната средина.
Преку дружење, споделување знаења и активности во природа, разговаравме за предизвиците со кои се соочува животната средина, но и за можностите што ги имаме како поединци и заедници да придонесеме за позитивни промени.
Голема благодарност до сите волонтери кои со својата енергија, посветеност и љубов кон природата покажуваат дека грижата за животната средина не е обврска само еден ден во годината, туку вредност што ја живееме секој ден.
Најнови коментари