Со големо задоволство ви го претставуваме нашиот Годишен извештај за 2025 година. Изминатата година беше период на интензивна работа, храбри акции и значајни победи за животната средина во Македонија. Преку истражување, информирање и директно делување, успеавме да го трансформираме јавниот наратив и да поставиме нови стандарди во заштитата на природата.
Еве ги клучните столбови на нашиот успех во 2025 година:
⚡ Енергетска трансформација со грижа за луѓето
Направивме голем чекор кон енергетска независност на граѓаните. Ја лансиравме платформата prosumer.mk, а нашата методологија за паметно планирање стана дел од националните закони. Горди сме што гласот на заедницата во Битола стана центар на процесот за праведна транзиција преку официјалниот национален Форум.
🌡️ Климатска акција и евроинтеграции
Нашите кампањи допреа до над 1 милион граѓани. Успеавме да обезбедиме место за граѓанскиот сектор и младите во Националниот координативен совет за клима и го подготвивме клучниот „Извештај во сенка“ за напредокот на државата кон ЕУ (Поглавје 27).
🌊 Слободни реки и заштитена природа
Вративме во живот 72 километри речен тек на Крива Река и Пчиња преку отстранување на физички бариери. На меѓународна сцена, како членка на IUCN, Еко-свест иницираше и обезбеди усвојување на Глобална резолуција за граѓанска наука во Абу Даби – успех кој го позиционираше нашето здружение како светски лидер во оваа област.
⚖️ Активно граѓанство и правна поддршка
Го формиравме првиот специјализиран сектор за правна поддршка, помагајќи им на локалните заедници да ги заштитат своите ресурси. Преку нашиот Зелен телефон, одговоривме на над 40 пријави од граѓани, докажувајќи дека правото на чиста животна средина е неспорно.
“Нашата мисија е јасна – создаваме решенија во кои природата и луѓето напредуваат заедно. Овој извештај е доказ дека со визија и заедничка акција, промените се можни.”
Локации: Тресонечка Река, Галичка Река (НП Маврово) и река Бистрица (НП Шар Планина)
1. Вовед и цел на повикот
Еко-свест објавува повик за изразување интерес од специјализирана компанија/конзорциум за изведба на теренски реставраторски активности. Наместо традиционални тешки инженерски зафати, овој проект се фокусира на решенија базирани на природата (Nature-based Solutions) со цел обновување на хидроморфологијата, рипариските појаси и влажните живеалишта.
2. Опсег на работа
Избраниот изведувач ќе биде одговорен за спроведување на сите или дел од пакет мерки поделени во неколку клучни категории:
А. Хидроморфолошка реставрација
Модификација на бариери: Отстранување или техничка адаптација на мали прагови и цевни премини за воспоставување надолжна поврзаност на реките.
Реобликување на корита: Создавање на riffle-pool секвенци (плитаци и вирови) и воспоставување локални меандри за зголемување на хидрауличката хетерогеност.
Поплавни тераси: Оформување на мали странични корита (backwaters) и инсет тераси за поврзување на реката со поплавната рамнина.
Б. Биотехнички и био-инженерски мерки
Инсталација на Large Woody Debris (LWD): Стратешко поставување и закотвување на дрвна маса (стебла, корени) во коритото.
Стабилизација со живи материјали: Користење на живи фашини, плетени ролни од врбови прачки и снопови од автохтона вегетација наместо бетонски заштити.
Камени структури: Поставување на камени блокови и дефлектори (rock vanes) за насочување на текот и заштита од ерозија.
В. Обнова на крајречни појаси и GWDTE системи
Ревегетација: Садење автохтони видови (Alnus, Salix, Populus) во јадрото на крајречната зона (0-10 m).
Re-wetting (Повторно навлажнување): Затворање на штетни дренажни канали и создавање микро-депресии за задржување на водата во влажните ливади.
Г. Поддржувачки мерки
Санација на локални жаришта со отпад и чистење на диви депонии.
Изведба на анти-ерозивни пречки на шумски патишта (cross-drains).
3. Специфични барања и пристап
Изведувачот мора да се придржува до следните принципи:
Минимален отпечаток: Работа со лесна механизација и рачен труд каде што е потребно за да се заштити постоечката вегетација.
Локални материјали: Примарно користење на локален камен, дрво и автохтони растенија.
Фазна имплементација: Спроведување на мерките на приоритетни делници од 1–2 km со можност за идно проширување.
4. Квалификации на понудувачот
Докажано искуство во нискоградба, хидротехнички зафати или еколошки инженеринг.
Искуство во работа во заштитени подрачја (предност).
Располагање со соодветна механизација и стручен кадар (биолози, шумарски или хидро-инженери).
Активна компанија која е формирана согласно Законите во Република Северна Македонија, и постои најмалку 3 години.
Најмалку 3 ( три) години професионално работно искуство во доменот на работната задача
5. Потребна документација за пријава
Профил на компанијата и листа на референтни проекти.
Писмо за намера: Со назнака за која категорија мерки се пројавува интересот- А, Б, Б или Г (да се наведат сите мерки кои може да ги спроведе понудувачот).
Потпишана изјава за исполнување на критериумите за доставување писмо за намера и понуда (Анекс 1)
Напомена: Изведбата на овие мерки ќе се врши во тесна соработка со стручниот тим на Еко-свест и управите на НП Маврово и НП Шар Планина.
Доставување на документацијата
Повикот е отворен од 04.05.2026 до 12.05.2026 година.
Заинтересираните компании можат да изразат интерес за давање понуда најдоцна до 12.05.2026 година во 16:00 часот.
Изразувањето интерес треба да се достави во електронска форма на [email protected] . Наслов на пораката Изразување интерес за спроведување на пилот-реставраторски мерки.
Заинтересираните понудувачи може да поставуваат прашања до [email protected] најдоцна до 8 мај 2026.
Пристигнатите прашања од кој било од заинтересираните понудувачи ќе бидат одговорени и објавени на веб-страницата на Еко-свест под објавата за повикот.
Некомплетна документација или документација испратена по предвидениот рок нема да бидат земени предвид.
Доставените материјали остануваат во архивата на Еко-свест.
Критериуми за избор
По истекот на рокот за пријавување, ќе се креира Комисија од 3 члена, која ќе изврши бодување на пристигнатите пријави.
Критериумот за избор на пријавите:
– Искуство на понудувачот и претходно спроведени слични проекти
– Технички капацитет и расположливи ресурси.
Компаниите кои ги исполнуваат критериумите и се избрани од страна на Комисијата ќе бидат поканети да достават финансиска понуда за спроведување на мерки, за кои ќе биде даден детален преглед и опис.
Доверливост
Сите информации кои се поврзани со оценката на понудите нема да бидат споделувани со никој кој не е официјално вклучен во процесот на селекција, дури и по завршување на процесот на избор. Сите податоци ќе се третираат како доверливи и нема да се користат, прибираат, споделуваат за други цели надвор од овој повик и целта на истиот.
Нашиот партнер, здруженоето Макстрипови, инспириран од Еко-хероите, го објавува новиот конкурс за стрип корица!
Тема: Креирај нов „Тим ЕКО“ суперјунак!💡
Осмисли свој оригинален јунак, направи карактер дизајн и нацртај стрип корица со него. На корицата можеш да вклучиш и лого, наслов, па дури и името на јунакот. ✅
„Тим ЕКО“ е стрип серијал создаден од „Еко-Свест“ и „Макстрипови“, напишан и нацртан од Давор Драмиќанин и Здравко Гиров. Досегашните суперјунаци најчесто имаат моќи инспирирани од природата, а преку нивните приказни на креативен начин се пренесува пораката за важноста од инвестирање во обновливи извори на енергија. 🦸🏻♂️♻️
На сликите во прилог ќе можете да видите дел од досегашните „Тим ЕКО“ ликови, како инспирација за вашиот нов херој. 🦾
Награди:
☀️3 награди по 6.000 денари.
💧Избраниот карактер може да стане дел од „Тим ЕКО“ во некоја од следните стрип-епизоди.
🌱Пофалените учесници ќе добијат и подарок-албуми „Тим ЕКО“.
Услови:
1️⃣ Карактерот мора да биде оригинален и да не е копија.
2️⃣ Илустрацијата не смее да биде изработена со AI алатки за генерирање слики.
Првите епизоди од „Тим ЕКО“ можете бесплатно да ги прочитате на веб-страницата на „Еко-Свест“, во делот Публикации → Стрипови. 🔗
Коалиција граѓански организации поднесе официјално барање до Град Скопје и Министерството за животна средина и просторно планирање за:
Обезбедување целосна транспарентност и јавни консултации во постапката за обновување на А-интегрираната дозвола.
Организирање на јавна расправа, согласно чл. 100 ст. 4 од Законот за животната средина, со оглед на тоа што крајниот рок за поднесување барање за обновување на дозволата од страна на операторот беше 12.03.2026 година.
Барањето е втемелено на уставното право на здрава животна средина, а целта е активно учество на јавноста со предлог мерки. Новата дозвола мора целосно да ги опфати ЕУ стандардите и најдобрите расположиви техники (BAT), имајќи го предвид кумулативното влијание на „ТИТАН УСЈЕ“ врз аерозагадувањето во Скопје.Организациите очекуваат надлежните институции да го почитуваат ова како официјално барање за јавна расправа и да обезбедат транспарентен процес во интерес на заштита на здравјето на луѓето и животната средина.
Министерот за животна средина и просторно планирање во текот на вчерашниот ден објави дека ќе организира јавна расправа за обновата на А инегрираната дозвола за Усје и притоа додаде дека „Граѓанскиот сектор е важен партнер во напорите за заштита на животната средина. А токму преку транспарентни процеси може да се изгради доверба во институциите и да се обезбедат одржливи решенија во интерес на граѓаните“.
Eko-svest invites qualified individual experts and consulting firms to submit technical and financial proposals for the development of a Feasibility Study for establishing an Energy Community in the Municipality of Novaci. This assignment focuses on the transition of degraded mining lands into sustainable renewable energy hubs.
Detailed Terms of Reference for this call is proved in Annex 1.
Submission Requirements
Interested candidates must submit the following documents:
Technical Proposal:
Detailed methodology and work plan.
Profiles/CVs of the proposed expert team (highlighting experience in RE and Energy Communities).
References from at least 3 similar projects (Feasibility Studies).
Financial Proposal:
A breakdown of costs (man-days, travel, and direct expenses) in EUR or MKD.
Legal Status:
Proof of company registration no (for firms) issued within the last 6 months or professional credentials (for individuals)
Signed declaration (Annex 2).
Evaluation Criteria
Proposals will be evaluated based on:
Experience & Qualifications: 40 points
Technical Methodology: 30 points
Financial Competitiveness: 30 points
Maximum number of points: 100
Administrative Details
Language: Proposals must be submitted in English or Macedonian.
Eko-svest will contact the selected bidders no later than 7 days following the expiration of the bid submission period.
Within 3 days of the Decision, Eko-svest will inform all bidders of the outcome of the procedure. Bidders have the right to submit Objections regarding the procedure within 3 calendar days.
A contract will be signed with the candidate who has earned the highest number of points, no later than March 15, 2026.
Submission of applications
Bids must be submitted no later than February 27, 2026, by 16:00, to the email address [email protected] with the subject line: Application for the Feasibility Study.
Further information can be obtained by phone at +38972726104 or via email at [email protected] no later than February 23, 2026. Questions received from any interested bidder will be answered and distributed to all invited bidders, as well as published on the Eko-svest website under the call announcement. Incomplete bids, or bids submitted after the specified application deadline, will not be taken into consideration.
*Note: In addition to the aforementioned data, the selected bidder will be required to submit supplementary documentation, including:
A certificate/information from the Central Register regarding any bans on performing business activities and the register of penalties for natural persons;
Proof of active/registered status of the company;
Certificate of settlement of liabilities from the tax administration (paid taxes and contributions);
Certificate of solvency;
Financial statement for 2025 or 2024;
Statements of confidentiality and non-existence of conflict of interest signed by the selected candidate (natural person);
A criminal record certificate for natural persons;
Curricula Vitae (CVs) of the consultants;
A list of references/portfolio.*
Confidentiality
All information related to the evaluation of bids will not be shared with anyone not officially involved in the selection process, even after the selection process has concluded. All data will be treated as confidential and will not be used, collected, or shared for any purposes outside of this call and its specific objective.
Terms of Reference
1. Introduction and Background
Eko-svest (the Client), with support from The Nature Conservancy (TNC), is implementing a project to analyze the feasibility of establishing citizen energy communities. This includes exploring management models for the repurposing of degraded lands (brownfields) in the Municipality of Novaci, North Macedonia.
This initiative builds upon collaboration between TNC, Eko-svest, and the Macedonian Academy of Sciences and Arts (MANU), which mapped optimal locations for solar and wind energy on degraded lands. The former coal mines in Novaci were identified as high-priority sites for transition into renewable energy production.
Currently, two of the three mines in Novaci are state-owned and managed by ESM (Power Plants of North Macedonia). The draft National Energy and Climate Plan (NECP) prioritizes these areas for photovoltaic (PV) development. As the national legal framework for energy communities is currently being finalized, there is a need for a comprehensive Feasibility Study to analyze cooperation models involving citizens, public institutions, private entities, and civil society.
2. Objective
The objective is to produce a Feasibility Study providing a technical, economic, legal, and organizational analysis of models for energy communities and land rehabilitation. The study must assess the readiness of stakeholders (Municipality of Novaci, ESM, citizens) and recommend financial and management structures that ensure a “Just Transition”—ensuring the energy transformation is socially inclusive and provides long-term local benefits.
3. Scope of Work
The consultant/firm shall perform the following:
Data Collection: Analyze existing infrastructure (grid connection, substations, access roads) and energy potential of the Novaci coal mines.
Technical Design: Identify locations for PV systems and Battery Energy Storage Systems (BESS), including potential integration with the REK Bitola thermal power plant infrastructure.
Financial & Comparative Analysis: Develop multi-scenario techno-economic models comparing various ownership structures (e.g., Energy Communities, Public-Private Partnerships (PPP), or Public Ownership).
Risk & Benefit Assessment: Analyze the bankability, risk allocation, and profit-sharing constraints of an energy community model versus traditional models.
Legal Framework: Review North Macedonian and EU legislation regarding the registration and operation of energy communities.
Site Rehabilitation: Propose a plan for the secondary use of the site (e.g., educational/demonstration centers) including indicative cost estimates for both land reclamation and energy installation.
Reporting & Presentation: Deliver draft and final versions of the study and present findings to Eko-svest, stakeholders and the local community.
4. Deliverables
D1: Draft Feasibility Study: Including energy potential, initial techno-economic analysis, and preliminary management models.
D2: Final Feasibility Study: A comprehensive document integrating all feedback, final financial recommendations, and a project implementation roadmap.
D3: Presentation & Outreach: Public presentation of findings, including an infographic or brief summary for media and non-technical stakeholders.
5. Qualifications
University degree in Engineering, Economics, Environmental Science, or a related field.
Minimum 5 years of experience in renewable energy project development or analysis.
Demonstrated experience in preparing Feasibility Studies and techno-economic analyses.
Knowledge of North Macedonian and EU energy legislation.
(Preferred) Experience in brownfield rehabilitation or “Just Transition” projects.
6. Supervision and reporting
The expert or company will work under the supervision of the Client.
During the assignment, regular meetings and progress reports will be organized after the completion of each phase (initial analysis, draft version, final version).
The final report should be coordinated and confirmed by the Client before the public presentation.
Најнови коментари