Центарот за истражување и информирање за животната средина „Еко-свест“ е во потрага по посветен, стручен и мотивиран еколог кој ќе му се приклучи на нашиот тим во областа заштита на води и природа.
Ако реките ги гледаш како „крвотокот“ на планетата, веруваш во моќта на природата да се самообнови и сакаш твојата работа да резултира со живи, слободни и чисти реки – ти си вистинската личност за нас.
За Центарот за истражување и информирање за животната средина Еко-свест:
Мисијата на Еко-свест е да истражува, информира и делува кон унапредување на јавните политики и навиките за одржливо живеење и заштита на животната средина.
Еко-свест поддржува и поттикнува граѓанска свесност и активно учество и промовира практични решенија во соработка со организации и институции.
Посебни цели и задачи на „Еко-свест“ се:
– Информирање за потенцијалните негативни влијанија врз животната средина и луѓето;
– Промовирање на решенија за здрави и одржливи пракси и политики во областа на заштита на животната средина и застапување на истите во процесите на креирање политики;
– Истражувања и анализи во област на заштитата на животната средина и човековото здравје;
– Промовирање и застапување за учество на јавноста во процесите на донесување одлуки во област на животната средина и поддршка на заедниците за остварување на ова право;
– Информирање и едуцирање на јавноста за можните негативни влијанија и начините за спречување и избегнување на истите врз животната средина и човековото здравје особено кај жените, децата и старите лица;
– Формирање и водење на коалиции и други тела составени од организации, експерти и институции со цел заедничко застапување за заштита на животната средина;
– Активно учество во постапките на измена и донесување на законски акти во област на заштита на животната средина;
– Спроведување на посебни активности во областите на:
заштита на климата
заштита на природата
заштита на медиумите на животната средина (воздух, води, почва)
одржлив развој на локалните заедници
одржлив транспорт
одржливи и паметни решенија за енергетскиот систем
Како дел од тимот за води и природа, ќе работиш на заштита на нашите највредни водни ресурси и екосистеми. Твојот фокус ќе биде на следење на состојбата на речните екосистеми, идентификување на заканите (како мали хидроцентрали и загадување) и развивање на конкретни планови за реставрација на деградираните подрачја.
Клучни одговорности:
* Проценка и мониторинг: Спроведување на теренски и кабинетски истражувања за проценка на еколошкиот статус на реките и крајбрежните појаси.
* Планирање на реставрација: Развој и имплементација на стратегии и планови за ревитализација на речните корита и обновување на биолошката разновидност.
* Застапување и политики: Учество во изработка на коментари на Студии за оцена на влијание врз животната средина (ОВЖС) и лобирање за подобри законски решенија за управување со водите и заштита на природата. Подготовка на кратки анализи и препораки со цел промена на праксата во управувањето со водните и природните ресурси.
* Соработка со заедницата: Работа со локални заедници и засегнати страни за заштита на реките и природата од штетни инфраструктурни проекти.
* Проектен менаџмент: Водење на активности во рамки на тековните проекти на Еко-свест поврзани со заштита на водите и природата.
Потребни квалификации:
* Образование: Завршено високо образование (ПМФ – Биологија/Екологија, Шумарски факултет или сродни природни науки) или во фаза на завршување. Специјализација во слатководна екологија ќе се смета за предност.
* Искуство: Минимум 2-3 години работно искуство во областа на екологијата или заштитата на природата. Искуство со теренски истражувања.
Вештини:
* Познавање на Европското законодавство и домашната легислатива во област на води и природа.
* Способност за работа со GIS алатки (пожелно).
* Одлични аналитички вештини и способност за пишување стручни извештаи.
* Подготвеност за честа теренска работа низ целата држава.
* Тимска работа
* Јазици: Одлично познавање на македонски и англиски јазик (пишан и говорен).
Што нудиме?
* Динамична работна средина во една од водечките организации за животна средина во регионот.
* Простор за личен и професионален развој преку обуки и меѓународна соработка.
* Можност за реално влијание врз заштитата на природното богатство на Македонија.
* Флексибилно и пријателско работно опкружување.
Работни услови:
Неделното работно време е 40 часа (од 8 до 16 или 9 до 17 часот). Локација на вршење на работните обврски е во Скопје. Со избраниот/ата кандидат/ка ќе биде потпишан договор за вработување на определено време, со период од 1 (еден) месец кој може да се продолжи врз основа на покажаните квалитети и перформанси. Месечна нето плата, согласно политиката за личен доход на Еко-свест е помеѓу 30 000 и 50 000 денари нето и се утврдува согласно искуството и вештините на кандидатот. Конкретната плата на избраниот кандидат/ка ќе биде утврдена при потпишувањето на договорот за вработување.
Начин на пријавување:
Заинтересираните кандидати/тки при пријавувањето треба да достават:
Mотивациско писмо (максимум од 1 страна);
Професионална биографија;
Професионална препорака/референца е пожелна.
Пријавувањето се врши на електронската адреса: [email protected], а пријавата мора да се наслови со: Еколог.
Пријавувањето е отворено од 30.01.2026 до пополнување на позицијата.
Дали сакаш да бидеш гласот на заедниците кои со децении живеат во сенка на историското загадување? Еко-свест отвора позиција за енергична и комуникативна личност која ќе ги преточи комплексните еколошки ризици во разбирливи кампањи и ќе бара решенија таму каде што се најпотребни.
Твојот фокус ќе биде ставање на мапата на решенијата за локациите како Усје, Југохром и РЕК Битола, работејќи директно со граѓаните и институциите за праведна и здрава иднина.
За Центарот за истражување и информирање за животната средина Еко-свест:
Мисијата на Еко-свест е да истражува, информира и делува кон унапредување на јавните политики и навиките за одржливо живеење и заштита на животната средина.
Еко-свест поддржува и поттикнува граѓанска свесност и активно учество и промовира практични решенија во соработка со организации и институции.
Посебни цели и задачи на „Еко-свест“ се:
– Информирање за потенцијалните негативни влијанија врз животната средина и луѓето;
– Промовирање на решенија за здрави и одржливи пракси и политики во областа на заштита на животната средина и застапување на истите во процесите на креирање политики;
– Истражувања и анализи во област на заштитата на животната средина и човековото здравје;
– Промовирање и застапување за учество на јавноста во процесите на донесување одлуки во област на животната средина и поддршка на заедниците за остварување на ова право;
– Информирање и едуцирање на јавноста за можните негативни влијанија и начините за спречување и избегнување на истите врз животната средина и човековото здравје особено кај жените, децата и старите лица;
– Формирање и водење на коалиции и други тела составени од организации, експерти и институции со цел заедничко застапување за заштита на животната средина;
– Активно учество во постапките на измена и донесување на законски акти во област на заштита на животната средина;
– Спроведување на посебни активности во областите на:
заштита на климата
заштита на природата
заштита на медиумите на животната средина (воздух, води, почва)
одржлив развој на локалните заедници
одржлив транспорт
одржливи и паметни решенија за енергетскиот систем
Опис на позицијата координатор за Координатор за застапување за решавање на еколошки „жешки точки“ (Environmental Hotspots Outreach & Advocacy Coordinator)
Како Координатор за „жешки точки“, ти ќе бидеш врската помеѓу нашиот стручен тим за енергија и клима и луѓето на терен. Твојата мисија е да ја подигнеш јавната свест за последиците од индустриското загадување, да документираш состојби и да организираш локален отпор и поддршка за ремедијација и еколошки решенија.
Клучни одговорности:
Теренска работа и комуникација: Редовни посети на локациите (Битола, Јегуновце, Скопје-Усје) за средби со локални еколошки здруженија и граѓани.
Кампањи за јавна свест: Креирање и спроведување на кампањи за информирање на јавноста за ризиците од историското загадување и потенцијалните решенија.
Креирање содржини: Снимање на изјави, видеа на терен и подготовка на материјали за социјалните медиуми кои ја прикажуваат реалната слика на „жешките точки“.
Организација на настани: Логистичко планирање и реализација на обуки, работилници и јавни состаноци со засегнатите страни.
Поддршка на тимот Енергија и клима: Тесна соработка со тимот за обезбедување на податоци од терен и логистичка поддршка при спроведување на специфични проектни активности.
Застапување: Одржување комуникација со локалните самоуправи и индустриските субјекти за следење на напредокот во еколошките дозволи.
Известување за активностите: Поддршка во подготовка и пишување на извештаи за спроведените активности.
Потребни квалификации:
Образование: Високо образование (Комуникации, Животна средина, Социологија, Политички науки или сродни области).
Вештини:
Одлични комуникациски и презентациски способности.
Вештина за мобилно новинарство (снимање и едитирање кратки видеа со телефон ќе се смета за голем плус).
Организациски вештини за логистичко водење на настани.
Возачка дозвола Б-категорија (активен возач) – подготвеност за чести патувања низ државата.
Способност за размислување насочено кон решенија.
Тимска работа.
Искуство: Претходно искуство во граѓански сектор, активизам или работа со заедници.
Лични карактеристики: Емпатија, упорност и способност за пренесување комплексни информации на едноставен јазик.
Што нудиме?
Директно вклучување во најважните еколошки битки во земјата.
Обуки за јавен настап, застапување и дигитални алатки.
Работа со тим од врвни експерти кои ја менуваат еколошката слика во Македонија.
Флексибилни работни услови комбинирани со динамична работа на терен.
Работни услови:
Неделното работно време е 40 часа (од 8 до 16 или 9 до 17 часот). Локација на вршење на работните обврски е во Скопје. Со избраниот/ата кандидат/ка ќе биде потпишан договор за вработување на определено време, со период од 1 (еден) месец кој може да се продолжи врз основа на покажаните квалитети и перформанси. Месечна нето плата, согласно политиката за личен доход на Еко-свест е помеѓу 30 000 и 50 000 денари нето и се утврдува согласно искуството и вештините на кандидатот. Конкретната плата на избраниот кандидат/ка ќе биде утврдена при потпишувањето на договорот за вработување.
Начин на пријавување:
Заинтересираните кандидати/тки при пријавувањето треба да достават:
Mотивациско писмо (максимум од 1 страна);
Професионална биографија;
Професионална препорака/референца е пожелна.
Пријавувањето се врши на електронската адреса: [email protected], а пријавата мора да се наслови со: Координатор за еколошки жешки точки.
Пријавувањето е отворено од 30.01.2026 до пополнување на позицијата.
Непотребна бетонска бариера долга 50 метри и широка 30 метри е отстранета од реката Пчиња, во месноста Шупљи камен. Оваа препрека која по Втората светска војна била наменета за пренос на тенкови со тек на времето се разрушила и во последните неколку децении претставуваше безбедносен ризик за населението и причинуваше штета врз екосистемот.
Како резултат на оваа препрека водата течела поспоро и поради овој застој беа забележани параметри кои укажуваа на зголемување на загадувањето и намалување на кислородот во неа. Дополнително, на ова место поради застојот на водата се има акумулирано и голема количина отпад кој дополнително го блокира текот на реката.
Активностите за отстранување почнаа на 12 октомври и завршија на 15 декември со што се ослободи речен рек од 72 километри (долж реката Пчиња и Крива река).
Отстранувањето е направено во континуирана соработка со Општина Куманово и Државниот инспекторат за животна средина. За самото отстранување подготвени се технички проект, геодетски елаборати и елаборат за заштита на животната средина.
„Ова е најголемата препрека што е отстранета досега во Македонија, но и во Европа– вели Ана Чоловиќ Лешоска од Еко-свест. „Анкетата на јавно мислење која ја спроведе агенцијата Брима во октомври 2025 година покажува дека 91% од населението поддржува отстранување на непотребни речни бариери. Ова покажува силна свесност за здравјето на реките и за потребата да ги зачуваме. “ – додаде таа.
Во 2024 година, Еко-свест идентификуваше повеќе од 45 бариери само во сливот на реката Пчиња. За жал, многу од бариерите се исто така нелегални или им недостасува соодветна документација, па дури и сопственост, што нивното отстранување го прави речиси невозможно.
Преку проектот за отстранување бариери, поддржан од Open Rivers Programme, Еко-свест има цел да го претстави отстранувањето на бариерите како практична и неопходна мерка за обновување на реките. На европскиот континент, отстранувањето на бариери се практикува сè почесто, со 542 евидентирани отстранувања минатата година, според извештајот на Dam Removal Europe.
Со оваа акција Еко-свест сака да покаже дека отстранувањето на непотребните бариери во реките е неопходно и ќе даде долгорочна заштита на екосистемите. Тоа ќе го подобри квалитетот на водата, а со тоа и на водата за пиење. Дополнително, со оваа акција се подигнува свеста дека непотребните бариери можат да претставуваат опасност по животот на локалните заедници и затоа треба да се отстранат. Но, за ова да стане пракса, потребно е регулирање на оваа проблематика во новиот Закон за води и неговите подзаконски акти.
Оваа студија го оценува влијанието на две клучни енергетски инвестиции во Северна Македонија: новиот гасовод Грција-Северна Македонија (ГР-МК) и планираните електрани со комбиниран циклус на гасна турбина во Битола и Неготино.
Гасовод ГР-МК: Има цел да обезбеди алтернатива за снабдување, диверзифицирајќи го единствениот постоечки интерконектор со Бугарија и овозможувајќи пристап до глобалниот пазар на течен природен гас (LNG) и азербејџанскиот гас (ТАП гасоводот).
Гасни електрани: Потребата од енергенс би ја зголемило моменталната побарувачка на гас во земјата (3 TWh/год во 2024 година) на проценети 13 TWh/год доколку се изградат сите сите планирани постројки.
2. Резиме на методологијата
Анализата користеше комбиниран пристап на моделирање на пазарот:
Модел
Фокус
Сценарија/сензитивности
Европски модел за пазарот на гас (EGMM)
Влијанија врз цената и протокот на гас
Моделирани сценарија со/без новиот гасовод и гасни електрани, и променливи глобални цени на гас и побарувачка на ЕУ.
Европски модел за пазарот на електрична енергија (EPMM)
Искористеност, профитабилност и емисии на CO2 од гасните електрани
Тестирана искористеност под повисоки/пониски прогнози за цените на гасот, и две сценарија за сензитивност: Зголемена регионална изградба на гасни електрани и одложено приклучување кон Европскиот систем за тргување со емисии (EU ETS).
3. Резултати од моделирањето на пазарот на гас
Сценарио
Влијание врз локалната цена (спрема основното сценарио)
Клучен наод за протокот
Само гасоводот ГР-МК е пуштен во употреба
Намалување од 1,5 ЕУР/MWh во 2030 година
Целиот проток од бугарскиот интерконектор се пренасочува кон новиот гасовод ГР-МК.
Гасовод + нови гасни електрани се пуштени во употреба
Намалување од 0,3 – 0,5 ЕУР/MWh во 2040 година
Гасоводот ГР-МК се користи со капацитет близу максимумот; постоечкиот гасовод БГ-МК е исто така потребен за да се задоволи значително зголемената побарувачка.
Главни заклучоци за пазарот на гас:
Новиот гасовод ГР–МК ја подобрува сигурноста на снабдувањето на Северна Македонија и обезбедува пристап до алтернативни извори, но поради малата побарувачка на земјата, има речиси никаков ефект врз регионалните цени на гасот.
Дури и со зголемувањето на побарувачката од новите гасни електрани, влијанието на гасоводот врз цената е незначително (намалување од 0,3–0,5 ЕУР/MWh во 2040 година), иако ја зголемува флексибилноста за снабдување со гас.
Гасоводот е подготвен за водород (hydrogen-ready), но идната одржливост на пазарите на обновлив водород и електраните со комбиниран циклус на водород е сè уште неизвесна.
Влијание врз пазарот на електрична енергија и клучни пораки
4. Резултати од моделирањето на електричната енергија – Цена и искористеност
Само краткорочна ценовна придобивка: Завршувањето на новите гасни електрани носи само краткорочно намалување на големопродажните цени: ~10 ЕУР/MWh во 2030 година (~10% намалување за потрошувачите).
На долг рок Овој ефект на намалување на цените е краткотраен, достигнувајќи до занемарливи 0–2 ЕУР/MWh до 2040 година.
Искористеност на гасните електрани: Искористеноста е висока на почетокот (над 70% во 2030 година), но брзо се намалува, паѓајќи под 40% до 2040 година во повеќето сценарија поради конкуренција од регионот.
Профитабилност и енергетска сигурност
Ниска профитабилност: Проект за гасна електрана е профитабилен и способен да ги намали регионалните емисии на стакленички гасови само ако ги исполни следните услови:
Да биде со соодветна големина (најверојатно еден проект наместо два).
Инвестициските трошоци да се останат ниски.
Цената на гасот да остане ниска – на референтно ниво од €40/MWh.
Да нема голема експанзија на други гасни електрани на Балканот.
Работа на енергетскиот систем: Системот може безбедно да функционира без гасни електрани, потпирајќи се на увоз на електрична енергија. Високата увозна зависност додека се зголемува производството од обновливи извори (30% во 2030 година, 25% во 2040 година) не е поврзана со зголемен ризик за сигурноста на снабдувањето.
Влијание врз животната средина
Локални емисии: Новите гасни електрани ќе ги зголемат емисиите на CO2 во Македонија и ќе го оневозможат исполнувањето на климатските обврски.
Регионална декарбонизација: Ограничен број на нови гасни електрани привремено би ја поддржале регионалната декарбонизација преку замена на постоечкото производство од јаглен кое има високи емисии. Но нивната стапка на искористеност брзо би опаднала, а јавните средства вложени во тие проекти ќе бидат залудно потрошени.
5. Клучни пораки и заклучоци
Тековните планови се преамбициозни: Изградбата на две гасни електрани не е финансиски остварлива поради конкурентните регионални планови кои би го „изеле“ пазарот и би ги зголемиле вкупните емисии на CO2.
Компромис: Македонија се соочува со избор: да изгради гасни електрани за да ја намали увозната зависност и да емитува CO2, или да се одлучи за декарбонизација и обновливи извори и да се потпре на безбедно управуван увоз.
Ризик: За да ја зајакнат профитабилноста, инвеститорите може да лобираат за одложување на приклучувањето кон EU ETS, што би резултирало со значително повисоки емисии и локално и регионално.
Целата анализа може да ја преземете преку следниот линк.
Најнови коментари