Eko-svest is launching a call for expression of interest for companies and consultants to develop three courses on climate change and related topics.
The call is open from 18.11.2024 until 27.11.2024. Interested consultants and companies can send their expression of interest to provide an offer no later than 27.11.2024 at 17:00 CET.
Consultants and companies who have expressed interest shall be invited to a consultative session and requested to submit an offer for carrying out the activity.
Expression of interest should be submitted in electronic form to [email protected]. Subject title Expression of interest for development of online courses.
The expression of interest package includes:
Expression of interest letter
Proposed timeline of activity
Statement on exclusion criteria (Annex 2) submitted in English OR Macedonian
Criteria for companies and consultants for this call:
Experience in developing curricula and learning methodology on climate change and related topics
Experience in environment and climate change topics
Knowledge in online courses
Knowledge in moodle learning platform
The Terms of Reference of the assignment can be found as Annex 1 to this call.
For any questions, please contact Elena Nikolovska at [email protected].
Еко-свест во соработка со Министерството за животна средина и просторно планирање го започна процесот за изработка на Студија за валоризација на природните вредности на Демир Капија, како прв чекор кон прогласувањето на заштитено подрачје во Демир Капија.
Иницијативата за прогласување на заштитено подрачје во Демир Капија започна преку соработката на Еко-свест со меѓународната организација The nature conservancy во рамки на програмата „Заедно за реките“, која има за цел воспоставување нови заштитени подрачја покрај реките, со намера да ги зачуваат нивните природни, општествени и културни вредности. Активностите во рамките на оваа иницијатива во нашата земја се насочени кон заштита на дел од демиркаписката клисура и долното течение на реката Вардар со нејзините притоки Бошава, Дошница, Иберлиска река, Клисурска реки и Копришничка река.
Во рамките на оваа иницијатива Општина Демир Капија потпиша Меморандум за соработка со Еко-свест и The Nature Conservancy, со цел постигнување дологорочна заштита на реките на територијата на општината, преку воспоставување заштитено подрачје и негово управување во соработка со локалните организации и населението. Министерството за животна средина и просторно планирање ја препозна и ја поддржа оваа иницијатива, и прогласувањето на заштитено подрачје во Демир Капија го стави во својата програма за 2024 година.
Студијата за валоризација, како прв и неопходен чекор во спроведувањето на процесот на прогласување на заштитено подрачје ќе се одвива во две фази. Во првата фаза започнаа тереските посети и изработката на тематските извештаи за некои таксономски групи (риби, макроинвертебрати, пајаци, водоземци и влекаци), како и за хидрологија на сливните подрачја на реките во Демир Капија. Во втората фаза, која ќе започне на почетокот на 2025 година ќе бидат изработени извештаите за останатите таксономски групи (цицачи, птици, лилјаци итн.), како и за геоморфолошките особености на подрачјето.
Студијата за валоризација треба да биде финализирана до крајот на 2025 година.
Практична обука за вработените во НП Маврово и НП Шар Планина
Еко-свест спроведе практична обука за зголемување на капацитетите на НП Маврово и НП Шар Планина за мониторинг на протокот на реките.
Обуката се спроведе на реката Бистрица во НП Шар Планина и Тресонечка река во НП Маврово. На обуката ренџерите, експертите и претставниците на Државен инспекторат за животна средина имаа можност да се запознаат со методологијата за мерење на проток на вода, при што беа извршени контролни мерења на протокот на вода од малите хидроцентрали.
Опремата за мерење на проток како донација ќе остане во сопственост на парковите, при што во иднина ренџерите ќе можат да вршат редовни мерења на протокот на реките и мониторинг на работата на малите хидроцентрали.
Работилница за управување со еколошки проток на реките
Еко-свест одржа работилницата за процедурите за утврдување и управување со еколошкиот проток на реките, на која присуствуваа претставници на националните паркови, Министерството за животна средина и просторно планирање, Државниот инспекторат за животна средина и други релевантни институции. На работилницата, присутните имаа можност да се запознаат со актуелните европски и балкански практики за имплементирање на Рамковната директива за води, како и детално да се запознаат со критериуми за делинеација реките на водни тела и параметрите за постигнување на добра еколошка состојба на водните тела.
Во рамки на работилницата беа одржани и две практични вежби; првата, за квантификација на притисоците и нивното влијание врз статусот на водните тела, според препораките на Рамковната директива за води, а втората, за поврзување на хидроморфолошките влијанија со статусот на водното тело, преку квантифицирање на хидролошкиот ефект врз водните тела како резултат на економско искористување на водите.
Со граѓанска наука до подобар мониторинг на реките
Преку користење на апликацијата CrowdWater, сите граѓани ќе имаат можност за активна улога во зачувувањето на реките и екосистемите во националните паркови Маврово и Шар Планина.
CrowdWater е едноставна апликација која ви овозможува да ги евидентирате промените во нивото на вода во реките, брзината на протокот, квалитетот на водата и условите на околниот екосистем – сето тоа со вашиот паметен телефон! Со едноставно фотографирање и внесување на основни информации, ќе учествувате во креирањето на база на податоци преку која активно ќе се следат состојбите и навремено ќе се делува. Учеството е лесно и не бара претходно искуство – само желба да се направи разлика. Секое набљудување што го фотографирате дава непроценливи податоци, помагајќи да се заштитат нашите реки за генерациите што доаѓаат. Без разлика дали пешачите покрај брегот на реката, ловите риба, истражувате поток или едноставно ги набљудувате промените на годишните времиња, можете да придонесете за заштита на реките. Заедно, да го обезбедиме здравјето на нашите реки и богатството на нашите екосистеми.
Преземете ја CrowdWater апликацијата, придружете се на движењето и направете трајно влијание денес! Апликацијата е достапна на Македонски и Албански јазик, што ја прави едноставна и лесна за користење.
Овие активности се спроведуваат во рамки на проектот „ Заштита на реките преку воспоставување на мониторинг и практики за обновување на речните живеалишта во заштитени подрачја “, кој е финансиран од Prespa Ohrid Nature Trust – PONT а се спроведува од страна на Еко-свест во соработка со НП Маврово и НП Шар Планина.
Потребно е да се усвојат сите закони и навремено да се транспонираат ЕУ регулативите, што е особено значајно за Поглавјето 27 со цел подобрување на состојбите во животната средина и климата. Неопходно е да продолжиме да работиме на капацитетите на граѓанските организации со цел нивно соодветно учество во процесите на подготовка, коментирање но и понатамошна комуникација на законите и подзаконските акти од Поглавјето 27. Напредокот во усогласувањето на националното законодавство со европското сеуште се одвива бавно а во последната година скоро и да нема напредок во усвојување на нови законски прописи кои произлегуваат од поглавјето за животна средина и климатски промени.
Ова беа главните забелешки од граѓанските организации членки на националната коалиција за клима кои во рамки на Платформа 27 ги презентираа како дел од напредокот во реализација на Поглавје 27 кој се одржа вчера во Europe House во Скопје. Настанот се одржува како дел од проектот „Граѓанските организации во акција за климатските промени“ поддржан од Владата на Шведска.
Заменичката амбасадор на Шведска, НЕ г-а Елисабет Далберг Фриск ја поздрави оваа корисна и конструктивна оцена и критика во полето на животната средина и климата и порача дека истата може на носителите на одлуки да им помогне да ги фокусираат и насочат своите напори, а воедно и да ги информира партнерите како ЕУ, Шведска и меѓународните финансиски институции за тоа каде има потреба од дополнителна поддршка. На крај, извештајот може да служи како алатка за самоорганизирање и изнаоѓање на информирани решенија од страна на самиот невладин сектор.
Извештајот во сенка за поглавјето 27 се подготвува трета година по ред, а препораките во многу од под- поглавјата институциите го гледаат како корисно согледување на она што треба да се подобри. Во најновиот извештај беше истакнато дека оценките за влијание врз животната средина мора целосно да се усогласат со директивите на ЕУ и да има навремено и видливо објавување на сите информации поврзани со овие документи. Мора да се обезбеди ефикасно и ефективно учество на јавноста во донесувањето на одлуки од значење за животната средина и климатските промени.
„Граѓанските организации се очите и ушите на терен, тие се оние кои забележуваат несоодветна имплементација, кога и дали нешто функционира во пракса или не, а институциите можат да добијат многу корисни информации од граѓанскиот сектор за тоа дали и колку законите се имплементиираат и кои се проблемите со кои се соочуваат граѓаните. Кога се слуша овој глас, штетите можат да се избегнат или корегираат на време и да се поправи состојбата пред да предизвика поголема штета. Главната причина зошто го работиме ова е да го заштитиме интересот на граѓаните, да го заштитиме чистиот воздух, вода и почва.“ – Ана Чоловиќ Лешоска, Еко-свест
Во законот за климатска акција како сектор кој навлегува во многу сектори кои се и надвор од животната средина и климата, мора да постојат одредби за оценка на спроведување на законот и подзаконските акти и тоа да се прави на одреден временски период за да се обезбеди соодветна имплементација но и усогласување на климатските политики со акциските планови и програми во релевантните сектори.
„Целта на изработката на овој извештај во сенка за Поглавјето 27 беше граѓанските организации да бидат силен партнер на институциите во подобрување на состојбата во ова поглавје. Работевме многу на подобрување на нашите капацитети и проширување на мрежата, а во иднина планираме и соработка со локалните организации од кои треба да црпиме информации за локално ниво се со последниот извештај во сенка ќе биде многу подетален и поопширен. – Бојана Станојевска Пецуровска, Центар за климатски промени
Имплементацијата на законите кои веќе се донесени може да се олесни со искористување на постоечките капацитети и ресурси со кои располага граѓанскиот сектор, а институциите да извлечат бројни придобивки од соработката, беше заклучено на денешниот настан, одржан во Скопје.
На 25-ти и 26-ти септември 2024 година, претставници од граѓански организации и универзитети од Битола учествуваа на студиска посета во регионите со јаглен во Грција, со цел да се истражат искуствата на соседната земја во спроведувањето на процесот на енергетската транзиција. Оваа иницијатива беше дел од напорите да се пренесе добрата пракса и знаење од Грција за тоа како земјата се движи кон обновливите извори на енергија, заменувајќи ја употребата на јаглен. Посетата вклучуваше работилници, дискусии и теренски посети, кои даваа практична слика за процесите што се одвиваат во Грција.
Ден 1: Солун и посета на соларна електрана во Касандриа Првиот ден од студиската посета започна со воведна работилница и предавање во хотелот „Holiday Inn“ во Солун. Г-ѓа Иоана Теодосиу од организацијата Green Tank ги презентираше главните аспекти, предизвици и можности на процесот на енергетска транзиција во Грција. Таа нагласи дека јазот меѓу јагленот и обновливите извори на енергија се зголемува во последните три години, со 85,8% намалување на емисиите на стакленички гасови во 2023 година во споредба со 2005 година.
Г-ѓа Теодосиу го спомена и постепеното укинување на операциите на јаглен, како што е објавено од Грчката државна компанија за производство на енергија – PPC, со затворањето на најновата термоелектрана „Ptolemaida V“ во 2026 година, која започна со работа во декември 2022 година. Овој потег ќе ја забрза транзицијата од јаглен до 2028 година, што укажува на потребата за зголемени инвестиции во технологии за складирање на енергија од обновливи извори како ветерот и сончевата енергија. Уште еден чекор во овој процес на енергетска транзиција се и енергетските задруги кои бројат околу 1600 во Р. Грција.
По оваа презентација, учесниците имаа можност да се запознаат со WEnCoop, првата енергетска задруга во Грција и единствена во Европа која е составена исклучиво од жени. Оваа задруга, основана од 60 жени претприемачи во 2020 година, има инсталирано соларна електрана со капацитет од 1 MW во Касандра, а сега брои 73 членови. Претставничките на WEnCoop споделија како ја започнале оваа идеја, која на почетокот била прифатена со скептицизам, но сега претставува успешен модел на женско претприемништво во енергетскиот сектор. Г-ѓа Катарина Гани, директорка на WEnCoop, објасни дека 1 MW соларната електрана генерира годишен приход од 100.000 евра, со очекување инвестицијата да се врати за шест години. Членовите и директните корисници на WEnCoop се жени од различно потекло кои живеат во ранливи грчки заедници. Нивната цел е не само да го прошират капацитетот на електраната, туку и да ги инспирираат жените ширум земјата да се вклучат во процесите на енергетската транзиција. На крајот, се посети и електраната во Касандра и добивме практичен увид во нејзиното функционирање и позитивното влијание врз климата и родовата еднаквост.
Ден 2: Посета на Универзитетот на Западна Македонија во Кожани и работилница за праведна транзиција Вториот ден беше резервиран за посета на Кожани, регион кој некогаш беше најголемиот регион за ископ на лигнит во Грција и дом на најголемата електрана на јаглен во земјата. Регионот сега поминува низ значајна трансформација, со затворање на јагленокопите и електраните и нивно заменување со соларни и други обновливи извори на енергија.
Работилницата се одржа на Универзитетот на Западна Македонија – UOMW во Кожани, каде што експерти и професори, како што се проф. д-р Теодорос Теодулидис, проф. д-р Елена Грива и вонр. проф. д-р Лефтерис Топапоглу, ја отворија дискусијата за праведната енергетска транзиција. Презентациите ги истакнаа предизвиците со кои се соочува Западна Македонија, но и напредокот во замената на термоелектраните со соларн електрани, како и плановите за дигитална трансформација и зголемување на енергетската ефикасност во регионот.
Константина Николаиду, докторанд од ENTRA Lab, и вонр. проф. д-р Георгиос Паранас од Научниот комитет на Институтот – UOMW, го презентираа моменталниот статус на транзицијата во регионот и можностите за технолошки имплементации за модернизација на постоечките термоелектрани. Вонр. проф. д-р Никос Плоскас и вонр. проф. д-р Рафаела Елени Сотиропулу од Универзитетот ги презентираа истражувањата поврзани со дигиталната трансформација и паметните градови, енергетската ефикасност, како и квалитетот на воздухот и климатските промени. Истражувањата покажуваат значително подобрување со замена на валканите извори на енергија со обновливи извори енергија, што е потврдено од лабораторијата на факултетот, која е опремена со најсовремени инструменти за следење на квалитетот на воздухот.
Оваа студиска посета претставуваше одлична можност, особено за учесниците од Битола, да видат од прва рака како регионот, кој беше целосно зависен од јаглен, сега со зголемен чекор ги имплементира обновливите извори на енергија и ги користи еколошките, енергетски и социјалните придобивки во процесот на праведна транзиција. Претставниците од Битола, доаѓајќи од регион со слични предизвици како Западна Македонија, се инспирирани од виденото и добија појасна визија за репликација на успешните модели, кои можат да донесат корист за сите засегнати страни во процесот на праведна енергетска транзиција. Оваа студиска посета е важен чекор во зајакнувањето на меѓусебната соработка помеѓу земјите во регионот и унапредувањето на напорите за ублажување на климатските промени и преминот кон одржливи извори на енергија.
Студиската посета е дел од проект финансиран од BMZ „Декарбонизација на Западен Балкан“ во партнерство со Germanwatch e.V., Balkan Green Foundation и Beogradska otvorena škola.
Најнови коментари