Заедно со партнерските организации од Македонија и регионот, Еко-свест достави коментари по нацрт Националниот план за енергија и клима.
Коментарите се доставени со цел да го подобрат овој документ и да обезбедат јасни цели за декарбонизација.
Документот со сите коментари може да го преземете од следниот линк.
Во периодот 2024–2025 година, подпоглавјето за климатски промени во Македонија бележи многу ограничен напредок, и покрај одредени иницијативи, донаторски поддржани реформи и политички заложби. Клучните системски предуслови – усвојување на Законот за климатска акција, воспоставување функционален MRVA систем (мониторинг, известување, верификација и акредитација) и јасни механизми за следење и мобилизација на финансии – сè уште недостасуваат, што значително го ограничува реалниот напредок во климатската политика. Во истиот период, забележани се позитивни чекори во енергетската транзиција, вклучително и формирањето на ново Министерство за енергетика, усвојувањето на новиот Закон за енергетика во мај 2025 година и развојот на процесите за праведна транзиција од јаглен, но овие мерки сè уште не се целосно усогласени со националните климатски цели.
Во изминатите три години е направен ограничен и нерамномерен напредок во транспонирањето и спроведувањето на климатското законодавство на ЕУ. Делумно е транспонирана EU ETS директивата преку нацрт Законот за климатска акција, започнато е усогласување со LULUCF регулативата и подобрен е инвентарот на стакленички гасови, но без усвоен закон и оперативен MRVA систем, имплементацијата останува блокирана. Поддршката од ЕУ преку LIFE програмата, билатералната соработка со Шведска и подготовката на клучни технички и стратешки документи создаваат основа за напредок, но Европската комисија и Државниот завод за ревизија укажуваат на сериозни слабости во институционалната координација и регулаторната рамка. Истовремено, растечкото вклучување на граѓанскиот и младинскиот сектор, особено преку одржувањето на првата локална младинска климатска конференција (LCOY 2025), создава нов притисок за поамбициозни, појасни и поверодостојни климатски политики.
Заклучокот е дека иако постојат позитивни институционални и финансиски поместувања, без итно усвојување на Законот за климатска акција, функционален MRVA систем и јасни цели за декарбонизација, Македонија ќе продолжи да заостанува зад климатските стандарди и обврски на Европската Унија. Извештајот прочитајте го во целост тука.
Барање на понуда за ревизорски услуги
Основни информации
Центарот за истражување и информирање за животна средина Еко-свест од Скопје, работи на теми тесно поврзани со заштита на животната средина и има потреба од годишна ревизија за 2025 година.
Eко-свест објавува повик за изразување интерес од ангажирање на овластени ревизорски компании.
Цел и задачи на активностите
Цел на активноста е спроведување на ревизија на Еко-свест, подготовка и издавање на ревизорски извештај за организациско и финансиско работење на Еко-свест за периодот од 1 Јануари до 31 Декември 2025 година.
Временска рамка за доставување на понуда
Периодот за изразување на интерес за учество на повикот е 7 работни дена од објавување на отворениот повик.
Еко-свест ќе го контактира избраниот понудувач, не подоцна од 7 работни дена од истекот на периодот за доставување на понуда.
Временска рамка за спроведување на активноста
Периодот за спроведување на оваа активност изнесува најмногу 2 месеци од датумот на потпишување на Договорот, но не подоцна од 30.04.2026.
Буџет
Заинтересираните треба да достават понуди во македонски денари, со посебно назначен ДДВ и вкупен износ на понудата.
Потребна документација за пријавување
При пријавувањето, компаниите треба да достават:
Целокупната документација треба да биде доставена на македонски јазик во електронска форма.
Од избраниот понудувач, освен горенаведените податоци, ќе се побара да достави дополнителна документација која вклучува тековна состојба/потврда за регистрирана дејност на добавувачот; потврда за солвентност/бонитет; завршна сметка за 2024 (за правни лица); pотврда/информација од Централен Регистар за забрана за вршење дејност и регистар за казни на правни лица; уверение за платени даноци и придонеси; изјави за доверливост и непостоење на конфликт на интереси од страна на избраниот кандидат (физичко лице) или изјава дека ги исплонува критериуме за учество (правно лице); биографии (CV) на консултантите; листа на референци/портфолио.
Критериуми за понудувачите
Оценка на понудите
За оценка на понудите ќе се формира комисија која ќе ги разгледа и оцени понудите. Канидатите ќе бидат оценувани по следните критериуми: портфолио на компанијата, капацитет за спроведување на ревизијата (број на лиценцирани вработени ревизори), временска рамка на спроведувањето и завршувањето на активноста, како и на финансиска понуда,
Договор ќе биде склучен со оној понудувач кој ќе биде оценет како најповолен. Еко-свест има право да го одобри или оспори изборот на ревизорот, во зависност од исполнувањето на условите.
Критериуми за избор на најсоодветна понуда
По истекот на рокот за пријавување, ќе се креира Комисија од 3 члена, која ќе изврши бодување на пристигнатите понуди.
Бодувањето на пристигнатите понуди ќе се изврши на следниот начин:
– Портфолио на компанијата (30 поени)
– Капацитет за спроведување на ревизијата ( 30 поени), (број на лиценцирани вработени ревизори),
– Финансиска понуда (40 поени)
Пријавување
Комплетната понуда, изјавување интерес и изјава, понудувачите треба да ја испратат на еmail: [email protected], најдоцна до 30 декември 2025 година до 16:00 часот со назнака. Ревизија: (име на понудувачот).
Некомплетни понуди и понуди испратени по предвидениот рок нема да бидат земени предвид.
Повеќе информации или прашања можете да поставите на [email protected]
Пристигнатите прашања од кој било од заинтересираните понудувачи ќе бидат одговорени и доставени до сите поканети понудувачи и објавени на веб страницата на Еко-свест под повикот.
Еко-свест ќе го контактира избраниот понудувач, не подоцна од 7 дена од истекот на периодот за доставување на понуда.
Доверливост
Сите информации кои се поврзани со оценка на понудите нема да бидат споделувани со никој кој не е официјално вклучен во процесот на селекција, дури и по завршување на процесот на избор. Сите податоци ќе се третираат како доверливи и нема да се користат, прибираат, споделуваат за други цели надвор од овој повик и целта на истиот.
Вовед и контекст
Целта на овој документ е резимирање на клучните заклучоци и точките на дискусија како и препораките за акција произлезени од Меѓународната конференција за природата, која се одржа на 28 октомври 2025 година.
Документот е наменет за учесниците на конференцијата, и поконкретно за: Владините институции/ министерства (особено животна средина, шумарство, земјоделство и водостопанство, здравство, економија), членовите на Собранието на Република Северна Македонија, научните институции, граѓанските организации, донаторите и експертите.
Стратешки заклучоци
Препознавање на проблемот: Предизвиците од загадувањето, климатските промени и загубата на биодиверзитетот се длабоко и меѓусебно поврзани и мора да се решаваат преку интегрирани политики и програмски интервенции, наместо преку изолирани активности.
Синхронизиран пристап: Постои силен консензус дека сите засегнати страни ја споделуваат целта за зачувување на животната средина и природата. Непосреден приоритет е да се воспостави конструктивен дијалог за брзо утврдување и спроведување на ефективни заеднички решенија.
Клучна улога на законодавството и финансиите: Сеопфатните цели се недостижни без два клучни столба: итно усвојување на нов Закон за природата и суштинско зголемување на финансиската поддршка за активностите за зачувување на природата.
Препораки за акција
А. Препораки за законодавство
Правна рамка: Приоритетно итно усвојување на Законот за природата. Во постапката на подготовка на законот потребно е да се вклучат релевантни институции, експерти, граѓански организации како и управителите со заштитени подрачја. Оваа точка беше идентификувана како итна и неопходна основа за ефективна регулатива и спроведување на мерки за заштита.
Улога на науката: Да се зајакне и да се зголеми улогата на науката и научните институции (на пр., Хидробиолошкиот завод, националните истражувачки организации) во изготвувањето и креирањето на релевантните политики за животната средина и природа. Ова ќе обезбеди креирањето политики да се заснова на докази и најнови информации/податоци.
Секторска интеграција: Да се воведе механизам за задолжително вклучување на сродните министерства (земјоделство, здравство, економија, транспорт, енергетика) во процесите на креирање политики за животната средина и природата. Ваквиот пристап ќе овозможи препознавање на меѓусебната поврзаност на еколошките прашања со човековото здравје и економскиот развој во сите сектори.
Б. Институционални pрепораки
Институционален капацитет: Да се започне насочена национална програма за градење капацитети за сите институции вклучени во заштитата на природата, со фокус на технички вештини, административна ефикасност и спроведување на законите. Ова ќе одговори на итната потреба за институционално зајакнување спомната од учесниците.
Меѓу-институционална Соработка: Да се воспостават формални и континуирани можности за соработка меѓу државните институции, научните организации и граѓанскиот сектор за заедничко планирање и постигнување на целите за зачувување на природата. Ова би ја операционализирало препознаената потреба од конструктивен дијалог и заеднички решенија.
Користење на искуството од теренот: Да се интегрираат искуствата и научените лекции од Националните паркови и другите чинители од терен директно во институционалните практики и креирањето политики. Ова би го искористило практичното знаење од терен, идентификувано како многу значајно за ефективна заштита.
В. Препораки за идни настани
Да се воспостави Меѓународната конференција за природата како годишен настан и почесто да се организираат пофокусирани панел дискусии во текот на годината на специфични еколошки теми. Ова би ја адресирало силната желба за континуиран дијалог.
Да се обезбеди програмите на идните настани да вклучуваат разновидни сесии за влијанието на зачувувањето на природата врз човековото здравје, економијата и различни сектори, вклучувајќи анализа на ефектот од неспроведување на мерките за заштита. Ова директно би одговорило на силната потреба за вакви специјализирани дискусии на високо ниво, изразена од страна на учесниците.
Да се обезбеди учеството на широк спектар на експерти од областите на економски развој, здравство, транспорт, енергетика итн., како и експерти/учесници од минати/тековни релевантни иницијативи и проекти за да се обезбеди балансирана и сеопфатна перспектива. Ова би обезбедило идните дискусии да ги интегрираат секторските димензии во зачувувањето на природата и обратно, во интегрирање на заштитата на природата во секторските политики.
Следни чекори и комуникација
На 2 и 3 декември 2025 година во Јегуновце, театарот „Сенки и облаци“ одржа креативна работилница во ОУ „ Александар Здравковски “, која ги спои уметноста, едукацијата и еколошката свест. Во креативен процес беа директно вклучени дваесет ученици кои ја создадоа и самите ја изведоа театарската претстава со сенки „Водата зборува гласно“. Со оваа претстава, учениците како носители на промена, ја инспирираа својата заедница да размислува и делува одговорно за водата како природен ресурс. Публиката со восхит ја следеше претставата, препознавајќи ја вредноста на креативниот активизам како ефикасен пристап во едукацијата на младите.
Проектот „ Заштита на реките преку воспоставување практики за мониторинг и обновување на живеалиштата во заштитени подрачја“ ги ангажира локалните заедници, особено младите, преку развој и спроведување на едукативна програма насочена кон подигање на свеста и промена на практиките преку практично учење, интерактивни материјали и училишни активности за заштита на реките и обновување на живеалиштата во Националните паркови Маврово и Шар Планина.
Најнови коментари